Bezdech senny u dzieci – co trzeba wiedzieć

Bezdech senny u dzieci jest zaburzeniem snu, podczas którego dziecko ma chwilowe przerwy w oddychaniu.

Uważa się, że od 1 do 4 procent dzieci w Stanach Zjednoczonych ma bezdech senny. Wiek dzieci z tym problemem jest różny, ale według American Sleep Apnea Association, większość przypadków dotyczy przedziału od 2 do 8 lat.

Dwa rodzaje bezdechu sennego dotyczą dzieci. Obturacyjny bezdech senny jest spowodowany niedrożnością w tylnej części gardła lub nosa. Jest to najczęstszy przypadek.

Drugi typ, centralny bezdech senny, występuje wtedy, gdy część mózgu odpowiedzialna za oddychanie nie funkcjonuje prawidłowo. Nie wysyła on mięśniom oddechowym normalnych sygnałów.

Jedną z różnic między tymi dwoma typami bezdechów jest natężenie chrapania. Może ono wystąpić w przypadku centralnego bezdechu sennego, ale jest znacznie bardziej zauważalne w przypadku obturacyjnego bezdechu sennego, ponieważ jest on związany z niedrożnością dróg oddechowych.

Objawy bezdechu sennego u dzieci

Z wyjątkiem chrapania, objawy obturacyjnego i centralnego bezdechu sennego są w zasadzie takie same. Wśród nich należy wymienić:

  • głośne chrapanie
  • kaszel lub zadławienie podczas snu
  • oddychanie przez usta
  • lęki nocne
  • moczenie nocne
  • przerwy w oddychaniu
  • spanie w dziwnych pozycjach

Objawy bezdechu sennego nie występują jednak tylko w nocy. Jeśli dziecko ma niespokojny sen z powodu tego zaburzenia, symptomy w ciągu dnia mogą obejmować:

  • zmęczenie
  • trudności z przebudzeniem się rano
  • zasypianie w ciągu dnia

Należy pamiętać, że niemowlęta i małe dzieci, które mają bezdech senny, nie mogą chrapać, zwłaszcza te z centralnym bezdechem sennym. Czasami jedynym objawem bezdechu sennego w tej grupie wiekowej jest niespokojny lub zakłócony sen.

Skutki nieleczonego bezdechu sennego u dzieci

Nieleczony bezdech senny prowadzi do długich okresów zaburzeń snu, co prowadzi do chronicznego zmęczenia w ciągu dnia. Dziecko z nieleczonym bezdechem sennym może mieć trudności z koncentracją w szkole. Może to powodować problemy z nauką.

Niektóre dzieci również wykazują nadpobudliwość, co powoduje, że błędnie diagnozuje się u nich zaburzenia uwagi lub nadpobudliwość (ADHD). Szacuje się, że objawy obturacyjnego bezdechu sennego mogą występować nawet wśród 25 procent dzieci z rozpoznanym ADHD.

Dzieci te mogą mieć również trudności z rozwojem społecznym i edukacyjnym. W cięższych przypadkach bezdech senny jest odpowiedzialny za wzrost i zaburzenia poznawcze oraz problemy z sercem.

Nieleczone bezdechy senne mogą powodować wysokie ciśnienie krwi, zwiększając ryzyko udaru mózgu i zawału serca. Może się to również wiązać z otyłością w dzieciństwie.

Przyczyny bezdechu sennego u dzieci

Przy obturacyjnym bezdechu sennym, mięśnie w tylnej części gardła zapadają się podczas snu, utrudniając dziecku oddychanie.

Przyczyna obturacyjnego bezdechu sennego u dzieci często różni się od przyczyny u dorosłych. Otyłość jest głównym czynnikiem w przypadku osób dorosłych. Nadwaga może również sprzyjać obturacyjnemu bezdechowi sennemu u dzieci. Jednak u niektórych dzieci jest to najczęściej spowodowane przez powiększone migdałki. Dodatkowa tkanka może całkowicie lub częściowo zablokować ich drogi oddechowe.

Niektóre dzieci są zagrożone tym zaburzeniem snu. Czynniki ryzyka dla bezdechu sennego dzieci obejmują:

  • posiadanie w rodzinie przypadków bezdechu sennego
  • nadwagę lub otyłość
  • posiadanie określonych uwarunkowań medycznych (porażenie mózgowe, zespół Downa, anemia sierpowata, nieprawidłowości w budowie czaszki lub twarzy).
  • niską masą urodzeniowa
  • duży język
  • Niektóre czynniki, które mogą powodować centralny bezdech senny:
  • niektóre uwarunkowania medyczne, takie jak niewydolność serca i udary mózgu
  • wcześniactwo
  • niektóre wady wrodzone
  • niektóre leki, takie jak opioidy

Diagnozowanie bezdechu sennego u dzieci

Jeśli podejrzewa się bezdech senny u dziecka, ważne jest, aby udać się do lekarza. Pediatra może dać skierowanie do specjalisty ds. terapii zaburzeń snu.

Aby prawidłowo zdiagnozować bezdech senny, lekarz zapyta o objawy dziecka, przeprowadzi podstawowe badania i umówi się na badanie snu.

W celu przeprowadzenia badania snu, dziecko spędza noc w szpitalu lub klinice snu. Wtedy na ciele dziecka umieszcza się czujniki kontrolne, a następnie przez całą noc monitoruje się poniższe elementy:

  • fale mózgowe
  • poziom tlenu
  • tętno
  • aktywność mięśniową
  • sposób oddychania

Jeśli lekarz nie jest pewien, czy dziecko potrzebuje pełnego badania snu, inną opcją jest badanie oksymetryczne. Badanie to (wykonywane w domu) mierzy tętno dziecka i ilość tlenu we krwi podczas snu. Jest to wstępne narzędzie przesiewowe do poszukiwania oznak bezdechu sennego.

Na podstawie wyników badania oksymetrycznego lekarz może zalecić pełne badanie snu w celu potwierdzenia diagnozy bezdechu sennego.

Poza badaniem snu, lekarz może zaplanować badanie elektrokardiograficzne, aby wykluczyć wszelkie schorzenia serca.

Odpowiednie badanie jest ważne, ponieważ bezdech senny jest czasami u dzieci przeoczany. Może się to zdarzyć, gdy dziecko nie wykazuje typowych objawów zaburzenia.

Na przykład, zamiast chrapać i robić częste drzemki w ciągu dnia, dziecko z bezdechem sennym może stać się nadpobudliwe, drażliwe i mieć huśtawki nastroju, co prowadzi do zdiagnozowania problemu behawioralnego.

Rodzic, powinien upewnić się, że zna czynniki ryzyka bezdechu sennego u dzieci. Jeżeli dziecko spełnia kryteria dla bezdechu sennego i wykazuje oznaki nadpobudliwości lub problemów behawioralnych, należy porozmawiać o tym z lekarzem, aby otrzymać skierowanie na badanie snu.

Leczenie bezdechu sennego u dzieci

Nie ma żadnych, uznawanych przez wszystkich wytycznych dotyczących tego, kiedy należy leczyć bezdech senny u dzieci. W przypadku łagodnego, bezobjawowego bezdechu sennego, lekarz może zdecydować się nie leczyć tego stanu, przynajmniej nie od razu.

Niektóre dzieci wyrastają z bezdechu sennego. Lekarz może więc przez pewien czas monitorować stan, aby sprawdzić, czy nie nastąpiła jakakolwiek poprawa. Korzyści z tego wynikające należy zestawić z ryzykiem długotrwałych powikłań wynikających z nieleczonego bezdechu sennego.

Stosowanie miejscowo sterydów donosowych może być zalecane w celu zmniejszenia zatorów w nosie u niektórych dzieci. Leki te obejmują flutikason (Dymista, Flonaza, Xhance) i budezonid (Rhinocort). Powinny być one stosowane tylko tymczasowo, aż do momentu ustąpienia zatoru. Nie są one przeznaczone do długoterminowego stosowania.

Gdy powiększone migdałki powodują obturacyjny bezdech senny, zazwyczaj wykonuje się ich chirurgiczne usunięcie w celu udrożnienia dróg oddechowych dziecka.

W przypadku otyłości, lekarz może zalecić aktywność fizyczną i dietę w celu leczenia bezdechu sennego.

Kiedy bezdech senny jest uciążliwy lub nie ustępuje wraz z postępami w leczeniu (dieta i zabieg chirurgiczny dla obturacyjnego bezdechu sennego oraz dieta i leczenie podstawowych schorzeń dla centralnego bezdechu sennego), dziecko może potrzebować ciągłej terapii dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych (terapia CPAP – Continuous Positive Airway Pressure).

Podczas terapii CPAP dziecko będzie nosiło maskę zakrywającą nos i usta podczas snu. Urządzenie zapewnia ciągły przepływ powietrza, aby utrzymać otwarte drogi oddechowe.

CPAP może pomóc w leczeniu objawów obturacyjnego bezdechu sennego, ale nie jest w stanie z niego wyleczyć. Największym problemem z CPAP jest to, że dzieci (i dorośli) często nie lubią nosić nieporęcznej maski na twarzy każdej nocy, więc przestają jej używać.

Istnieją również ustniki dentystyczne, które dzieci z obturacyjnym bezdechem sennym mogą nakładać przed snem. Urządzenia te są przeznaczone do utrzymywania szczęki w pozycji do przodu i utrzymywania otwartych dróg oddechowych. Ogólnie rzecz biorąc, CPAP jest bardziej skuteczny, ale dzieci mają tendencję do lepszego tolerowania ustników, więc są bardziej skłonne do używania ich każdej nocy.

Ustniki nie pomagają każdemu dziecku, ale mogą być rozwiązaniem dla starszych dzieci, u których nie rosną już kości twarzy.

Urządzenie zwane nieinwazyjnym urządzeniem do wentylacji ciśnieniem dodatnim (NIPPV) może działać lepiej u dzieci z centralnym bezdechem sennym. Urządzenia te pozwalają na ustawienie zastępczego tempa oddychania. Zapewnia to, że określona liczba oddechów jest pobierana co minutę, nawet bez sygnału do oddychania z mózgu.

Monitor bezdechu mogą być stosowane u niemowląt z centralnym bezdechem sennym. Brzmi on jak alarm, gdy wystąpi bezdech. To budzi niemowlę i przerywa moment bezdechu. Jeśli niemowlę z ego wyrośnie, monitor przestaje być potrzebny.

Podsumowanie

Leczenie bezdechu sennego jest skuteczne w przypadku wielu dzieci. Chirurgia eliminuje obturacyjne objawy bezdechu sennego u około 70 do 90 procent dzieci z powiększonymi migdałkami. Podobnie, niektóre dzieci mające jeden lub drugi typ bezdechu zauważają poprawę w obszarze redukcji symptomów oraz kontroli masy ciała lub stosowania maszyny CPAP lub ustnika.

Jeżeli bezdech senny nie jest leczony, może się on pogłębić i zakłócić jakość życia dziecka. Może im być trudno skoncentrować się w szkole, a to zaburzenie naraża je na zagrażające życiu komplikacje, takie jak udar mózgu czy choroba serca.

Jeżeli rodzic zauważy głośne chrapanie, przerwy w oddychaniu podczas snu, nadpobudliwość lub wyraźne zmęczenie dziecka w ciągu dnia, to powinien porozmawiać ze swoim lekarzem i omówić możliwość wystąpienia bezdechu sennego.

Bibliografia:

Children’s Sleep Apnea

https://www.healthline.com/health/sleep/obstructive-sleep-apnea

https://www.healthline.com/health/sleep/central-sleep-apnea

https://www.healthline.com/health/snoring-remedies

https://www.healthline.com/health/night-terrors

https://www.healthline.com/health/parenting/how-to-stop-bedwetting

https://www.healthline.com/health/sleep-apnea/effects-on-body#1

https://www.healthline.com/health/adhd/signs

https://www.healthline.com/health/high-blood-pressure-hypertension

https://www.healthline.com/health/stroke

https://www.healthline.com/health/heart-attack

https://www.healthline.com/health/weight-loss/weight-problems-in-children

https://www.healthline.com/health/pregnancy/premature-infant

https://www.healthline.com/health/birth-defects

https://www.healthline.com/health/opioids-list

https://www.healthline.com/health/polysomnography

https://www.healthline.com/health/electrocardiogram

https://www.healthline.com/health/tonsillectomy

https://www.healthline.com/health/nasal-cpap

Zostaw komentarz