Wpływ bezdechu sennego na organizm człowieka

Bezdech senny to stan chorobowy, w którym Twój oddech wielokrotnie zatrzymuje się podczas snu. W trakcie tych przerw Twoje ciało wybudza się by zaczerpnąć powietrza. Wielokrotne przebudzanie się zakłóca sen, uniemożliwiając wysypianie się i właściwą regenerację organizmu, co skutkuje zmęczeniem odczuwanym w ciągu dnia. Jednak ospałość i senność to nie jedyne negatywne skutki bezdechu sennego. Nieleczony w dłuższym okresie czasu może przyczyniać się do chorób serca, cukrzycy, otyłości czy wysokiego ciśnienia krwi i innych poważnych dolegliwości.

Przyczyny bezdechu sennego

Bezdech senny powstaje wskutek zablokowania się lub zapadania ścian gardła podczas spoczynku, gdy mięśnie wiotczeją. Ponownemu złapaniu oddechu może towarzyszyć głośne chrapanie, które wybudza ze snu Ciebie i Twojego partnera, co dodatkowo powoduje dyskomfort. Chrapanie to bardzo często jedyny widoczny, a raczej słyszalny objaw bezdechu. Powstaje, gdy powietrze w czasie oddychania napotka na podniebienie miękkie, które zadziała jak przeszkoda i wprowadzi je w drgania. Wynikiem tego daje się słyszeć charakterystyczny dźwięk, czyli chrapanie. Wystąpieniu bezdechu sennego sprzyja także nieprawidłowa budowa górnych dróg oddechowych, czyli między innymi polipy, krzywa przegroda nosowa, nieprawidłowa budowa żuchwy czy krótka i gruba szyja. Inne przyczyny bezdechu wynikające ze złego stylu życia to nadwaga, palenie papierosów, zjadanie przed snem obfitych posiłków czy picie alkoholu. Na bezdech senny ma wpływ menopauza i ciąża u kobiet, co związane jest bezpośrednio ze zmianami w gospodarce hormonalnej organizmu. Oto jak bezdech senny wpływa na poszczególne układy w organizmie.

Układ oddechowy

Oddychanie jest czynnością niezbędna do życia. Jeżeli już na etapie dostarczania tlenu do organizmu pojawią się trudności, nieprawidłowo będą pracowały pozostałe układy i narządy. Pozbawiając organizm koniecznego do funkcjonowania tlenu, bezdech senny powoduje spłycony oddech i może spowodować lub nasilić objawy astmy dorosłych i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Niedotleniony organizm może mieć problem z wydolnością np. podczas aktywności fizycznej. Ciało będzie miało mniejszą wytrzymałość i będziesz się dużo szybciej odczuwał zmęczenie, a intensywniejsze ćwiczenia będą przychodziły z większym trudem.

Układ hormonalny

Nieprawidłowości w nocnym wypoczynku bezpośrednio przekładają się na zaburzenia funkcjonowania bardzo delikatnego systemu, jakim jest układ hormonalny. Osoby cierpiące na tę przypadłość częściej wytwarzają insulinooporność. Jest to stan poważnego zaburzenia metabolicznego, polegającego na tym, że organizm ma obniżoną wrażliwość na insulinę, hormon niezbędny przy regulacji poziomu glukozy we krwi. Organizm nie potrafi wykorzystać insuliny co skutkuje podwyższonym poziomem cukru. Insulinooporność spowodowana jest zwykle przez kilka czynników, do których należą otyłość, mała aktywność fizyczna, spożywanie większych ilości alkoholu, palenie papierosów, niezdrowe odżywianie się i nieprawidłowe wydzielanie innych hormonów. Okazuje się, że istnieje bezpośredni związek między występowaniem bezdechu nocnego a insulinoopornością. U chorych, u których zdiagnozowano zatrzymywanie się oddychania podczas snu, stwierdzano również nieprawidłowości związane z poziomem insuliny we krwi. Związek ten występował niezależnie od wieku czy masy ciała osób badanych.  Nieleczony bezdech nocny, a co za tym idzie nasilające się upośledzenie tolerancji glukozy może doprowadzić do cukrzycy typu 2 oraz bardzo wysokiego poziomu tak zwanego złego cholesterolu LDL we krwi, co z kolei, bezpośrednio przekłada się na występowanie poważnych chorób serca i naczyń krwionośnych.

Układ trawienny

Bezdech senny z dużym prawdopodobieństwem towarzyszy stłuszczeniu wątroby, czyli zwiększonemu odkładaniu się w niej komórek tłuszczowych, które może prowadzić do zwłóknienia tkanek, a następnie do marskości a nawet raka wątroby. Może także powodować niekorzystne zmiany w jej tkankach takie jak bliznowacenie. U osób cierpiących na zatrzymywanie się oddechu podczas snu stwierdza się także wyższy poziom enzymów wątrobowych. Bezdech senny łączony jest także z występowaniem choroby refluksowej polegającej na cofaniu się treści żołądkowej w kierunku przełyku. Nasila to zgagę i inne dolegliwości takie jak nudności, kwaśny lub gorzki posmak w ustach, a także ból przełyku spowodowany podrażnieniem przez kwasy żołądkowe, co powoduje duży dyskomfort i dodatkowo może zakłócać sen.

Układ sercowo-naczyniowy

Serce i naczynia krwionośne są również dotykają skutki występowania bezdechu sennego, który wpływa niekorzystnie na ciśnienie krwi – znacznie je podwyższając. Nadciśnienie ma z kolei szereg negatywnych konsekwencji dla całego organizmu. Do poważnych chorób mogących wystąpić w związku z wysokim ciśnieniem krwi należą między innymi nieprawidłowa praca nerek, problemy ze wzrokiem, obrzęki i wychładzanie kończyn. Do tego dodać należy zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych serca, szyi, nerek i kończyn dolnych, przerost lewej komory serca i jej zwiększającą się niewydolność czy zawał serca. Będziesz szczególnie zagrożony zawałem jeśli bezdechowi towarzyszy otyłość. Generalnie, zatrzymywanie oddechu podczas spoczynku bardzo obciąża Twoje serce. Może zaburzać jego rytm i powodować migotanie przedsionków i kołatanie. Nieprawidłowe funkcjonowanie serca ma olbrzymi wpływa na pozostałe narządy, a przede wszystkim mózg i spowodować podwyższone ryzyko wystąpienia udaru. Osoby cierpiące na bezdech senny częściej niż inni chorują na niewydolność serca.

Układ nerwowy

Jeden z rodzajów bezdechu nazywany centralnym bezdechem sennym spowodowany jest zakłóceniem sygnałów mózgowych, które odpowiadają za oddychanie. Skutkiem tego jest czasowe przerwanie dopływu impulsów nerwowych z mózgu do mięśni oddechowych. Ten typ bezdechu może powodować objawy neurologiczne, takie jak drętwienie i mrowienie kończyn. Niedotleniony i zmęczony mózg nie pracuje prawidłowo, co ma wpływ na jego wydajność. Mogą pojawić się problemy z pamięcią. Ponieważ sen służy porządkowaniu pamięci, osoby cierpiące na bezdech często mają wrażenie jej utraty lub znaczącego pogorszenia – wrażenia luk i upośledzenia procesów zapamiętywania. Wypoczęty mózg jest niezbędny do tego, aby zachodzące w nim procesy logicznego myślenia, kojarzenia faktów i przetwarzania informacji działały bez zarzutu. Zakłócenia snu powodują, że jesteś otępiały i masz kłopoty z rozwiązywaniem prostych problemów i zadań. Bezdech senny powodować może także obniżenie nastroju i stany depresyjne. Przeobrażenie się ich w depresję znacznie wzrasta u osób z przypadłością nocnego bezdechu.

Układ rozrodczy

Bezdech senny może negatywnie wpływać na popęd seksualny i znacznie go obniżać. Osoba cierpiąca na tę przypadłość traci chęć na uprawienie seksu, co może być spowodowane ciągłym zmęczeniem, sennością i brakiem odpowiedniej regeneracji organizmu. Dotyczy to w szczególności mężczyzn ponieważ choroba ta wpływa także na zakłócenie prawidłowego wytwarzania testosteronu. Nie bez znaczenia jest również akustyczny objaw bezdechu czyli chrapanie, który może powodować konflikty między partnerami. Dodatkowo u mężczyzn bezdech nocny może również wpływać na płodność i powodować trudności w poczęciu dziecka.

Inne dolegliwości

Inne objawy typowe dla bezdechu sennego to:

  • suchość w ustach i ból gardła rano
  • bóle głowy
  • problemy z koncentracją
  • poddenerwowanie i napięcie emocjonalne
  • nocny częstomocz, czyli częstsze niż zwykle nocne wizyty w toalecie

Zapamiętaj

Bezdech senny zakłóca sen w nocy i naraża Cię na prawdopodobieństwo wystąpienia poważnych chorób, istnieją jednak sposoby na jego kontrolowanie. Zabiegi takie, jak CPAP, czyli stałe dodatnie ciśnienie oddechowe wspomagające oddychanie i różnego rodzaju środki doustne pomagają utrzymać permanentny dopływ tlenu do płuc podczas snu. Jeśli cierpisz na otyłość lub masz nadwagę poważnie zastanów się nad utratą wagi, co pomoże zniwelować bezdech senny oraz zmniejszy ryzyko wystąpienia wielu chorób.